Er zijn verschillende benamingen voor professionals die ondersteuning bieden bij mentale klachten. De meest bekende is natuurlijk de psycholoog, maar daarnaast heb je ook psychiater en ook nog psychotherapeut. Maar wat is het verschil tussen deze professionals en bij wie kan jij het beste terecht?
De meeste mensen komen terecht bij een psycholoog, in meer ernstige situaties bij een psychiater. Er zijn ook specifieke situaties waarbij je bijvoorbeeld meer behoefte hebt aan een relatietherapeut of een seksuoloog. Al deze professionals zijn gespecialiseerd in het bieden van ondersteuning bij mentale klachten, om jouw geestelijke gezondheid te verbeteren. Het verschil zit hem voornamelijk in de opleiding, de manier waarop de professional te werk gaat en welke klachten er behandeld worden.
Over het algemeen geldt:
- Psycholoog: richt zich op gesprekstherapie en gedragsverandering; schrijft geen medicatie voor.
- Psychiater: is arts, kan medische diagnoses stellen en medicatie voorschrijven naast therapie.
Wij vertellen je graag wat meer over de verschillen tussen de professionals in de mentale gezondheidszorg, waar je op moet letten en wat de belangrijkste verschillen zijn. Zodat je zelf een goede keuze kunt maken voor een professional die bij jou past en jouw klachten direct aan kan pakken.
Het grootste verschil zit hem in de opleiding
Een psycholoog wordt men alleen door een opleiding Psychologie aan de universiteit af te ronden. Na de universitaire opleiding, ook wel master genoemd in het Engels, kiezen de meeste psychologen ervoor om zich verder te specialiseren. Bijvoorbeeld in een bepaalde behandelmethode of in specifieke mentale klachten. Er zit ook nog een verschil tussen de verschillende soorten psychologen.
De meest bekende zijn de klinisch psycholoog en de Gz-psycholoog. Waarbij Gz staat voor gezondheidszorg. Over het algemeen volgt een psycholoog een opleiding van 6 jaar. Waarbij de eerste 3 of 4 jaar een algemene opleiding is. Zowel theorie als praktijk. De laatste 2 jaar is een specialisatie. Na het afronden van deze opleiding kan de psycholoog geregistreerd worden in het NIP of BIG register, als zogenoemd Gz-psycholoog.
Een psychiater volgt echter een opleiding Geneeskunde, en specialiseert zich later in de richting van Psychiatrie. Omdat een psychiater verstand heeft van geestelijke gezondheid en ook van medicijnen, mag een psychiater medicijnen voorschrijven. Een psycholoog mag dat niet. De specialisatie om een psychiater te worden duurt ook langer, normaliter 5 jaar.
Een psychiater leert ook om een diagnose te stellen, en kan een behandelplan maken om psychische klachten vanuit een medisch perspectief aan te pakken. Iemand die een opleiding tot psychiater heeft afgerond, wordt ook in het BIG register geregistreerd, als medisch specialist.
Welke behandeling bij welke specialist?
Er zit ook een groot verschil in de behandelmethoden die een psycholoog of een psychiater hanteert. Een psycholoog kan je zien als een gesprekspartner, een professional die een luisterend oor biedt en jouw praktische tips, advies en begeleiding biedt. Een psycholoog maakt gebruik van bewijzen behandelmethoden zoals EMDR-therapie, systeemtherapie, ACT-therapie, CGT-therapie en schematherapie. Er zijn nog meer behandelmethoden, maar dit zijn de meest voorkomende.
Omdat er veel uiteenlopende mentale klachten zijn, zijn er ook diverse behandelmethoden. Als je contact opneemt met een van onze online psychologen, vindt er eerst een vrijblijvend kennismakingsgesprek plaats waarin jouw behoeften en de eventuele behandelmethoden in kaart worden gebracht.
Een psycholoog kan je bijvoorbeeld helpen om je denkwijze en gedrag te veranderen op een positieve manier. Ook als je last hebt van een trauma dat je wilt verwerken of vastzit in een burn-out, dan kan een psycholoog je de juiste begeleiding bieden. Een psycholoog werkt voornamelijk op basis van inzicht, observatie en gesprekken.
Op basis daarvan wordt de juiste behandelmethode en werkwijze bepaald om jou zo goed mogelijk te kunnen helpen. Een psychiater kijkt echter op een andere manier naar psychische klachten, voornamelijk vanuit een medisch oogpunt. Dat is logisch omdat een psychiater een opleiding geneeskunde heeft gevolgd. Over het algemeen kunnen we zeggen dat een psychiater in beeld komt wanneer klachten verergeren, chronisch zijn of grote problemen in iemand zijn leven en omgeving opleveren. Problemen die zo groot zijn dat er medicatie nodig is om een verandering teweeg te brengen.
Hoe gaat een psycholoog te werk en welke behandelmethoden zijn er?
Een psycholoog kan je zien als een professionele gesprekspartner die niet alleen een luisterend oor biedt, maar ook de juiste tips en adviezen heeft om een positieve verandering in jouw leven te realiseren. De behandelmethodes kunnen uiteenlopen, afhankelijk van de klachten en complexiteit van de persoon. De meest voorkomende behandelmethoden zijn EMDR-therapie, ACT-therapie, CGT-therapie, systeemtherapie en schematherapie.
Wanneer er sprake is van mentale klachten met een relationeel aspect kan je terecht bij een relatietherapeut en wanneer je behoefte hebt om te praten over seks kan je terecht bij een seksuoloog.
De werkwijze van een psycholoog of psychiater
Een psycholoog werkt voornamelijk op basis van inzicht, observatie en gesprekken met jou. Op basis hiervan wordt een behandelplan gemaakt om een positieve verandering in jouw gedrag en/of leven aan te brengen.
Een psychiater is echt een medisch professional en kijkt daarom op een andere manier naar jouw klachten. Bij psychische klachten gaat een psychiater eerst een gesprek met je voeren, maar het is ook zeker een optie dat er medicatie wordt voorgeschreven. Dit mag dus alleen een psychiater doen, een psycholoog mag geen medicatie voorschrijven.
Bij ernstige situaties zoals een chronische depressie, een psychose of borderline of andere stoornissen zijn er soms medicijnen nodig om de gedachten weer onder controle te krijgen. Een psychiater is bevoegd om te beoordelen of medicatie zinvol is en nadat je de medicatie hebt ontvangen houdt de psychiater het effect daarvan ook in de gaten. Ook als je opgenomen wil worden in een kliniek is een psychiater degene die jou kan doorverwijzen.
Een korte samenvatting, bij welke specialist kan je terecht?
De meest voorkomende klachten, waarmee mensen bij ons komen, zijn overmatige stress, relationele problemen, lichte of matige depressies, en ook een burn-out komt tegenwoordig veel voor. Een online psycholoog kan je daar prima bij ondersteunen. De psycholoog leert je om te gaan met deze klachten en biedt je structurele oplossingen om een positieve verandering teweeg te brengen. Veel van onze klanten merken al een verbetering na enkele sessies. Het kan echt langer duren, vooral als de klachten al langer bestaan.
Een psychiater komt meestal pas in beeld na een verwijzing van een huisarts of psycholoog. Dit betekent dat de klachten zwaarder zijn en dat er meer nodig is om een verandering te realiseren. Ook als er nog geen diagnose is gesteld, of als er twijfel bestaat over de diagnose, is een psychiater de juiste optie. Heb je zelf het gevoel dat je medicijnen nodig hebt, of heb je in het verleden al medicijnen gehad om jouw klachten onder controle te krijgen? Dan is de psychiater ook de aangewezen specialist.
Vraag een gratis kennismakingsgesprek aan
Twijfel je nog over welke specialist jou het beste kan helpen? Of heb je meer hulp nodig om te bepalen welke behandelmethode het beste bij jou zou passen? Neem contact op met onze aanmeldcoördinator of met je eigen huisarts. De aanmeldcoördinator brengt jouw situatie in kaart en geeft daarbij direct aan welke specialist jou mogelijk goed zou kunnen helpen.
Wij hanteren bovendien geen wachtlijst, je kunt direct terecht. Je volgt de therapie gemakkelijk online, waardoor je niet de deur uit hoeft. Begin met het maken van een positieve verandering in jouw leven.
Contactformulier:
Veelgestelde vragen over het verschil tussen een psychiater en psycholoog:
Heb ik een psycholoog of een psychiater nodig?
Als je nog twijfelt kan je ook terecht bij je eigen huisarts. Onze aanmeldcoördinatoren zijn er ook gespecialiseerd in om mensen te helpen een keuze te maken. Over het algemeen geldt: Bij lichte tot matige klachten zoals stress, depressie of angst kan je bij een online psycholoog terecht. Als het gaat om complexe of langdurige klachten dan is een psychiater wellicht handiger. Wij kunnen dit alleen met zekerheid zeggen na het kennismakingsgesprek.
Mag een psycholoog ook medicatie voorschrijven?
Dat is niet mogelijk, alleen een psychiater mag medicatie voorschrijven. Dit komt doordat een psychiater een arts is die een opleiding geneeskunde heeft gevolgd. Het is wel mogelijk om aan je psycholoog te vragen om in te schatten of medicatie nuttig zou zijn. Ook kan een huisarts of psycholoog jou doorverwijzen naar een psychiater wanneer dat nodig is.
Kan een psycholoog mij helpen bij een depressie?
Hiervoor geldt eigenlijk hetzelfde. Bij lichte tot matige klachten kan het heel effectief zijn om te praten met een online psycholoog. Als de depressie heel ernstig is of chronisch dan is een psychiater waarschijnlijk verstandiger.
